Công Suất Phòng Bao Nhiêu Thì Homestay Có Lãi

Đánh giá

Cập nhật: bài viết tổng hợp tham khảo từ thực tế vận hành các homestay tại Việt Nam

Anh chị mở homestay được một thời gian, tháng nào cũng có khách, nhìn lịch đặt phòng thấy cũng khá — nhưng cuối tháng đếm tiền lại thấy chẳng còn bao nhiêu? Rất có thể vấn đề nằm ở công suất phòng: con số quan trọng bậc nhất mà nhiều chủ homestay lại chưa từng tính ra cho tử tế.

Em hiểu. Nhiều anh chị chỉ nhìn “tháng này đông hay vắng” theo cảm giác, không có con số. Mà không có con số thì không biết mình đang lãi hay đang bù, càng không biết phải đẩy cái gì để cải thiện.

Bài này em nói về Công Suất Phòng Bao Nhiêu Thì Homestay Có Lãi là gì, tính thế nào và làm sao nâng lên mà không phải phá giá. Đọc khoảng 11 phút.

Công suất phòng homestay là tỷ lệ phần trăm số đêm phòng bán được so với tổng số đêm phòng có thể bán trong kỳ. Công thức đơn giản: công suất = số đêm phòng bán được ÷ (số phòng × số ngày trong kỳ) × 100%. Không có con số công suất chung nào cho mọi homestay, vì mức có lãi phụ thuộc vào giá bán, chi phí cố định hằng tháng và giá vốn mỗi đêm phòng của riêng anh chị. Cách đúng là tự tìm ngưỡng công suất hòa vốn: lấy tổng chi phí cố định chia cho phần lãi gộp mỗi đêm phòng để ra số đêm phòng phải bán, rồi quy ra phần trăm. Trên thực tế thị trường, nhiều homestay thường vận hành quanh mức 50-70% — nhưng đây chỉ là con số tham khảo để dễ hình dung, không phải chuẩn để áp cho homestay của anh chị. Quan trọng hơn: công suất cao chưa chắc đã lãi nếu phải phá giá để lấp phòng, nên luôn nhìn cả công suất lẫn doanh thu và lợi nhuận.

Công Suất Phòng Bao Nhiêu Thì Homestay Có Lãi
Công Suất Phòng Bao Nhiêu Thì Homestay Có Lãi

Công Suất Phòng Homestay Là Gì Và Tính Thế Nào

Công suất phòng (occupancy rate) là tỷ lệ phòng được bán ra so với khả năng bán tối đa trong một kỳ, tính bằng phần trăm. Công thức: công suất = số đêm phòng bán được ÷ tổng số đêm phòng có thể bán × 100%. Trong đó tổng số đêm phòng có thể bán = số phòng × số ngày trong kỳ. Ví dụ homestay 5 phòng, tháng 30 ngày thì tổng khả năng bán là 5 × 30 = 150 đêm phòng. Nếu trong tháng bán được 90 đêm phòng thì công suất = 90 ÷ 150 = 60%. Lưu ý đếm theo đêm phòng chứ không đếm theo lượt khách: một khách ở 3 đêm trong 1 phòng tính là 3 đêm phòng. Nên tính công suất theo từng tháng để thấy mùa nào mạnh, mùa nào yếu, và tách riêng ngày thường với cuối tuần để biết chỗ nào đang trống nhiều.

Công suất phòng nghe học thuật nhưng thực ra rất đơn giản. Nó chỉ trả lời một câu: trong tháng vừa rồi, anh chị bán được bao nhiêu phần trăm số phòng mình có?

Cách tính gồm hai bước:

Bước 1 — tính tổng số đêm phòng có thể bán: lấy số phòng nhân số ngày trong kỳ. Homestay 5 phòng, tháng 30 ngày thì có 150 đêm phòng để bán.

Bước 2 — đếm số đêm phòng thực bán: cộng tất cả các đêm phòng đã có khách trong tháng đó.

Bước 3 — chia và nhân 100: bán được 90 đêm phòng trên 150 thì công suất là 60%.

Một chỗ nhiều anh chị hay nhầm: đếm theo lượt khách thay vì đếm theo đêm phòng. Một khách ở 3 đêm trong một phòng thì đó là 3 đêm phòng, không phải 1. Nếu đếm theo lượt khách, con số ra sẽ sai lệch rất xa.

Em khuyên anh chị tính theo từng tháng, và nếu được thì tách riêng ngày thường với cuối tuần. Vì thường cuối tuần kín mà ngày thường trống — nhìn con số chung 60% sẽ không thấy được điều đó, nhưng tách ra thì thấy ngay chỗ đang chảy máu.

Công Suất Phòng Bao Nhiêu Thì Homestay Có Lãi

Không có con số chung. Mức công suất để có lãi phụ thuộc vào ba yếu tố riêng của từng homestay: giá bán trung bình mỗi đêm, chi phí cố định hằng tháng (thuê nhà, lương, internet, khấu hao) và giá vốn mỗi đêm phòng (điện nước, giặt là, đồ tiêu hao, phí kênh). Cách tìm ngưỡng công suất hòa vốn của riêng mình: lấy giá bán trung bình một đêm trừ giá vốn một đêm để ra lãi gộp mỗi đêm; lấy tổng chi phí cố định hằng tháng chia cho lãi gộp mỗi đêm để ra số đêm phòng phải bán mới hòa vốn; rồi chia số đó cho tổng số đêm phòng có thể bán để ra phần trăm công suất hòa vốn. Bán trên ngưỡng đó là bắt đầu có lãi. Trên thị trường, nhiều homestay thường chạy quanh 50-70% — nhưng đây chỉ là mức tham khảo để hình dung, homestay tiền thuê cao có thể phải trên 70% mới hòa vốn, còn homestay nhà sẵn chi phí thấp có khi 40% đã có lãi.

Câu hỏi “công suất bao nhiêu thì có lãi” là câu em bị hỏi nhiều nhất. Và câu trả lời thật lòng là: không ai trả lời thay anh chị được.

Lý do đơn giản. Hai homestay cùng 5 phòng, cùng công suất 60%, nhưng một cái thuê nhà 30 triệu một tháng, một cái là nhà của mình không mất tiền thuê — thì kết quả cuối tháng khác nhau một trời một vực.

Nên thay vì đi hỏi con số của người khác, anh chị tự tính ngưỡng của mình. Cách làm như sau:

Tìm lãi gộp mỗi đêm phòng: giá bán trung bình một đêm trừ đi giá vốn một đêm. Giá vốn là các khoản chỉ phát sinh khi có khách: điện nước, giặt là, đồ tiêu hao, phí kênh đặt phòng.

Tìm số đêm phòng hòa vốn: lấy tổng chi phí cố định hằng tháng chia cho lãi gộp mỗi đêm phòng.

Quy ra phần trăm: chia số đêm phòng hòa vốn cho tổng số đêm phòng có thể bán trong tháng.

Ví dụ cho dễ hình dung. Homestay 5 phòng, tháng 30 ngày, tổng 150 đêm phòng. Giá bán trung bình 500k một đêm, giá vốn 100k một đêm, vậy lãi gộp là 400k mỗi đêm. Chi phí cố định hằng tháng 30 triệu. Vậy số đêm phòng hòa vốn = 30 triệu ÷ 400k = 75 đêm phòng. Quy ra công suất = 75 ÷ 150 = 50%. Nghĩa là homestay này phải chạy trên 50% mới bắt đầu có lãi.

Hai con số đầu vào của phép tính này em đã hướng dẫn riêng: phần giá vốn có ở bài cách tính giá vốn một đêm phòng homestay, còn phần chi phí cố định có ở bài chi phí vận hành homestay hằng tháng. Toàn bộ logic hòa vốn thì em nói kỹ ở bài điểm hòa vốn cho homestay.

Về mức tham khảo: thực tế thị trường nhiều homestay thường vận hành quanh khoảng 50-70%. Em nêu ra chỉ để anh chị dễ hình dung mình đang ở đâu, tuyệt đối không phải chuẩn để áp. Homestay tiền thuê cao có thể trên 70% mới hòa vốn. Homestay dùng nhà sẵn, chi phí thấp thì 40% đã có lãi rồi.

Công Suất Phòng Bao Nhiêu Thì Homestay Có Lãi
Công Suất Phòng Bao Nhiêu Thì Homestay Có Lãi

Vì Sao Công Suất Quan Trọng Hơn Giá

Vì phòng trống là chi phí chìm — không bán được thì anh chị vẫn phải trả tiền thuê nhà, lương nhân viên, internet, khấu hao cho đêm đó, mà không thu về đồng nào. Một đêm phòng trống là mất trắng, không thể để dành bán bù vào hôm sau. Ngược lại, mỗi đêm phòng bán thêm được sẽ mang về lãi gộp gần như trọn vẹn (chỉ trừ phần giá vốn nhỏ), và giúp chia đều chi phí cố định ra nhiều đêm hơn, kéo giá vốn thực mỗi đêm phòng xuống. Cùng chi phí cố định 30 triệu, chia cho 60 đêm phòng là 500k mỗi đêm, chia cho 100 đêm phòng chỉ còn 300k mỗi đêm. Đó là lý do nâng công suất thường mang lại hiệu quả nhanh hơn là loay hoay tăng giá — tăng giá thì khách có thể bỏ đi, còn lấp thêm phòng trống gần như là lãi thuần.

Anh chị để ý một điều: đêm phòng là hàng hóa không lưu kho được. Hôm nay phòng trống thì mất luôn, không để dành bán vào ngày mai được như bát phở hay chai nước.

Mà đêm đó anh chị vẫn phải trả tiền. Tiền thuê nhà vẫn chạy, lương nhân viên vẫn trả, internet vẫn đóng, đồ đạc vẫn hao mòn. Phòng trống nghĩa là chi phí vẫn đi ra mà tiền không đi vào.

Ngược lại, bán thêm được một đêm phòng thì anh chị chỉ tốn thêm phần giá vốn nhỏ — vài chục nghìn điện nước, giặt là. Phần còn lại gần như là lãi.

Nâng công suất còn có một tác dụng ngầm mà nhiều anh chị không để ý: nó kéo giá vốn thực mỗi đêm phòng xuống. Cùng 30 triệu chi phí cố định, chia cho 60 đêm phòng là 500k mỗi đêm. Chia cho 100 đêm phòng chỉ còn 300k mỗi đêm. Cùng một mức chi, mà mỗi đêm phòng “gánh” nhẹ hơn hẳn.

Cách Nâng Công Suất Mà Không Phá Giá

Nâng công suất không đồng nghĩa với giảm giá đại trà. Những hướng hiệu quả hơn: (1) đẩy ngày thường — nhắm nhóm khách công tác, khách ở dài ngày, khách local muốn đổi không khí, nhóm làm việc từ xa, vì cuối tuần thường đã kín mà ngày thường mới là chỗ trống; (2) mở nhiều kênh bán — không chỉ một nền tảng mà cả fanpage, Zalo, Google Maps, cộng đồng địa phương để tăng lượt tiếp cận; (3) giảm giá có điều kiện thay vì giảm giá đại trà — ưu đãi cho đặt dài ngày, đặt sớm, đặt trực tiếp, vì cách này đổi giảm giá lấy điều gì đó cụ thể thay vì hạ giá cho tất cả; (4) tăng khách quay lại — chăm sóc tốt để khách cũ trở lại, đây là nguồn khách rẻ nhất; (5) chăm review — review tốt kéo hiển thị và tỷ lệ chốt lên, giúp lấp phòng mà không cần hạ giá.

Cách nâng công suất dễ nhất là hạ giá. Nhưng đó cũng là cách tệ nhất. Dưới đây là những hướng bền hơn:

Đẩy ngày thường: đây là chỗ trống nhiều nhất của gần như mọi homestay. Nhắm khách công tác, khách ở dài ngày, khách làm việc từ xa, khách local trong khu vực muốn đổi không khí giữa tuần.

Mở nhiều kênh bán: đừng phụ thuộc một nền tảng. Fanpage, Zalo, Google Maps, hội nhóm địa phương — mỗi kênh thêm là thêm một dòng khách.

Giảm giá có điều kiện: ưu đãi cho khách đặt từ 3 đêm trở lên, đặt sớm trước 30 ngày, hoặc đặt trực tiếp không qua kênh. Anh chị đổi phần giảm giá lấy một thứ cụ thể, chứ không cho không.

Tăng khách quay lại: khách cũ là nguồn khách rẻ nhất, không tốn phí kênh, không tốn quảng cáo. Nhắn hỏi thăm, có ưu đãi riêng cho khách quen.

Chăm review: review tốt đẩy hiển thị lên và tăng tỷ lệ chốt. Đây là cách lấp phòng mà không đụng đến giá.

Một nguồn khách ngày thường rất đáng khai thác là khách nước ngoài — họ thường đi dài ngày, ít bó buộc lịch cuối tuần, và ở lâu hơn khách nội địa. Em có nói riêng ở bài cách đón khách nước ngoài cho homestay.

Công Suất Phòng Bao Nhiêu Thì Homestay Có Lãi
Công Suất Phòng Bao Nhiêu Thì Homestay Có Lãi

Cân Bằng Giữa Công Suất Và Giá

Công suất cao không phải lúc nào cũng tốt hơn. Nếu anh chị chạy công suất 90% bằng cách hạ giá xuống một nửa, tổng doanh thu và lợi nhuận có thể còn thấp hơn khi bán 55% với giá tốt — mà lại vất vả hơn nhiều vì phải dọn phòng, tiếp khách gấp đôi. Ví dụ: bán 90 đêm với lãi gộp 200k mỗi đêm cho ra 18 triệu; bán 55 đêm với lãi gộp 400k mỗi đêm cho ra 22 triệu. Bán ít hơn mà lãi nhiều hơn, lại nhàn hơn. Vì vậy đừng lấy công suất làm mục tiêu duy nhất. Hãy nhìn cả ba con số cùng lúc: công suất, giá bán trung bình và lợi nhuận thực. Công suất chỉ có ý nghĩa khi giá bán vẫn giữ được mức lãi gộp hợp lý.

Đây là chỗ nhiều anh chị đi quá đà. Nghe nói công suất quan trọng, thế là lao vào hạ giá để lấp cho đầy, xong tự hào khoe “tháng này em kín 90%”.

Nhưng kín 90% bằng cách bán giá bèo thì lãi có khi còn ít hơn bán 55% với giá tử tế. Anh chị thử tính: 90 đêm × lãi gộp 200k = 18 triệu. Còn 55 đêm × lãi gộp 400k = 22 triệu. Bán ít hơn 35 đêm mà lãi hơn 4 triệu — lại đỡ phải dọn phòng, đỡ tiếp khách, đỡ hao đồ đạc.

Nên công suất là một chỉ số, không phải mục tiêu. Anh chị luôn phải nhìn nó cùng với giá bán trung bình và lợi nhuận cuối kỳ. Ba con số đó đi với nhau mới ra bức tranh thật.

4 Sai Lầm Về Công Suất Phòng Homestay

Bốn sai lầm hay gặp: (1) chỉ nhìn công suất mà quên giá và lợi nhuận → kín phòng nhưng cuối tháng vẫn không dư; (2) phá giá để lấp phòng → biên lãi mỏng dần, khách quen với giá rẻ, thương hiệu bị định vị thấp và rất khó kéo giá lên lại; (3) không theo dõi công suất theo từng tháng → không biết mùa nào yếu, không chuẩn bị được kế hoạch bù, cứ để trống rồi mới lo; (4) tính công suất theo cảm giác thay vì số liệu thực → “thấy cũng đông” nhưng thực tế chỉ 45%, ra quyết định sai vì dữ liệu sai. Muốn dùng công suất đúng, cần có số liệu thực ghi lại theo ngày, tính theo tháng, và luôn đọc kèm giá bán cùng lợi nhuận.

1. Chỉ Nhìn Công Suất Mà Quên Giá Và Lợi Nhuận

Lấy công suất làm thước đo duy nhất là sai lầm phổ biến nhất. Kín phòng mà giá thấp thì cuối tháng vẫn trắng tay. Công suất phải đọc kèm giá bán trung bình và lợi nhuận thực, ba con số cùng lúc.

2. Phá Giá Để Lấp Phòng

Thấy phòng trống là hạ giá — đây là con đường một chiều. Biên lãi mỏng dần, khách quen với mức giá rẻ và sau này không chấp nhận giá cũ nữa, homestay bị định vị là chỗ giá rẻ. Kéo giá lên lại rất khó. Thay vào đó nên giảm giá có điều kiện: đặt dài ngày, đặt sớm, đặt trực tiếp.

3. Không Theo Dõi Công Suất Theo Tháng

Nhiều anh chị chỉ nhìn tổng cả năm hoặc không nhìn gì cả. Tính theo từng tháng mới thấy mùa nào mạnh, mùa nào yếu, để còn chuẩn bị kế hoạch bù trước khi mùa thấp điểm ập đến — chứ không phải đợi phòng trống rồi mới cuống lên.

4. Tính Công Suất Theo Cảm Giác

“Tháng này thấy cũng đông” — nhưng ngồi tính ra thì mới 45%. Cảm giác luôn lệch, nhất là khi cuối tuần kín làm anh chị tưởng cả tháng đều tốt. Không có số liệu thực thì mọi quyết định sau đó đều dựa trên nền sai.

Công Suất Phòng Bao Nhiêu Thì Homestay Có Lãi
Công Suất Phòng Bao Nhiêu Thì Homestay Có Lãi

Câu Chuyện Chị Hằng — Tính Công Suất Theo Tháng Và Đổi Cách Bán

Chị Hằng 36 tuổi, có homestay 6 phòng ở ngoại thành. Cuối tuần lúc nào cũng kín, chị yên tâm nghĩ mình đang làm tốt. Nhưng cuối tháng tiền dư ra rất ít, chị không hiểu vì sao.

Chị ngồi tính lại công suất theo tháng, đếm đúng theo đêm phòng. Tổng khả năng bán là 6 × 30 = 180 đêm phòng. Bán thực được 81 đêm. Công suất chỉ 45%, thấp hơn nhiều so với cảm giác “lúc nào cũng đông” của chị.

Chị tách tiếp ngày thường và cuối tuần thì lòi ra vấn đề: cuối tuần chị chạy gần kín, nhưng ngày thường gần như trống trơn. Mà ngày thường chiếm phần lớn số ngày trong tháng — nên dù cuối tuần đẹp đến mấy, con số chung vẫn tệ.

Chị đổi cách làm. Thay vì hạ giá cả tháng, chị nhắm hẳn vào nhóm khách ngày thường: liên hệ vài công ty gần đó có nhân viên đi công tác, làm gói ở dài ngày cho khách làm việc từ xa, và ưu đãi cho khách đặt từ 3 đêm trở lên. Giá cuối tuần chị giữ nguyên, không đụng vào.

Sau vài tháng, công suất ngày thường của chị nhích lên rõ, công suất chung tăng, mà giá bán trung bình gần như không giảm. Lợi nhuận cải thiện thấy rõ.

Chị Hằng nói: “Ngày trước tôi cứ nhìn cuối tuần rồi tưởng mình ổn. Ngồi tính ra con số mới biết mình đang trống chỗ nào. Biết trống ở đâu thì mới biết đẩy cái gì — chứ hạ giá tràn lan là tự bắn vào chân mình.”

Bonus: Thiết Bị Ghi Nhận Số Liệu Cho Homestay

Muốn tính công suất và lợi nhuận thì phải có số liệu thực, ghi lại đều đặn theo ngày — chứ không thể tính bằng trí nhớ. Nếu homestay có bán thêm đồ (mini-bar, đồ uống, ăn sáng, đồ lưu niệm) hoặc thu các khoản phụ ngoài tiền phòng, một bộ máy tính tiền + máy in bill ở quầy lễ tân giúp: ghi nhận doanh thu từng ngày một cách chính xác; in bill rõ ràng cho khách; chốt sổ cuối ngày không bị sót; và có số liệu theo ngày để cộng lại thành số liệu theo tháng, phục vụ việc theo dõi công suất và lợi nhuận. Nói rõ phạm vi: Azpos chỉ lo phần máy tính tiền + máy in bill. Phần mềm quản lý phòng, phần mềm PMS hay phần mềm đồng bộ kênh đặt phòng là của đơn vị khác cung cấp, Azpos không làm phần đó.

Cả bài này em nói về con số. Nhưng con số chỉ đúng khi anh chị có ghi lại.

Rất nhiều homestay ghi tay vào sổ, hôm nhớ hôm quên, cuối tháng ngồi cộng lại thì thiếu chỗ này sót chỗ kia. Số liệu sai thì công suất tính ra cũng sai, mà quyết định dựa trên đó thì càng sai hơn.

Máy tính tiền cho quầy lễ tân: một chiếc máy tính tiền cảm ứng giúp ghi nhận doanh thu từng ngày chính xác, gộp tiền phòng và đồ bán thêm vào một hóa đơn, chốt sổ cuối ngày gọn gàng. Cuối tháng chỉ việc cộng lại là có số liệu để tính.

Máy in bill: 2-4 triệu — in hóa đơn rõ ràng cho khách, tiện đối chiếu và lưu lại.

Nói rõ phạm vi để anh chị không hiểu nhầm: Azpos chỉ cung cấp máy tính tiền + máy in bill. Phần mềm quản lý phòng, phần mềm PMS, đồng bộ kênh đặt phòng là của đơn vị khác — em không làm phần đó.

Công Suất Phòng Bao Nhiêu Thì Homestay Có Lãi
Công Suất Phòng Bao Nhiêu Thì Homestay Có Lãi

3 Điều Cần Nhớ Về Công Suất Phòng Homestay

Anh chị đang muốn biết công suất bao nhiêu thì có lãi nên nhớ ba điều cốt lõi.

Một là — tự tính ngưỡng của mình, đừng đi hỏi con số của người khác. Lấy chi phí cố định chia cho lãi gộp mỗi đêm phòng ra số đêm phải bán, rồi quy ra phần trăm. Mức 50-70% ngoài thị trường chỉ là tham khảo cho dễ hình dung.

Hai là — nâng công suất nhưng đừng phá giá. Đẩy ngày thường, mở nhiều kênh, giảm giá có điều kiện thay vì giảm đại trà, chăm khách cũ và review. Luôn nhìn công suất cùng với giá bán và lợi nhuận.

Ba là — phải có số liệu thực. Tính theo tháng, tách ngày thường với cuối tuần. Muốn có số liệu sạch, một chiếc Máy tính tiền cùng máy in bill giúp ghi nhận doanh thu từng ngày và chốt sổ gọn — phần này Azpos hỗ trợ tốt.

Nếu anh chị cần tư vấn máy tính tiền + máy in bill cho quầy lễ tân homestay, gọi em qua hotline. Em không cung cấp phần mềm quản lý phòng hay PMS (cần đơn vị chuyên) — nhưng phần thiết bị tính tiền + in bill thì em sẵn sàng hỗ trợ.

Hotline: 1900.98.98.20 (8h–22h)

Đại lý chính hãng — Lắp đặt toàn quốc — Bảo hành 12 tháng — Hotline 1900.98.98.20

 

Bài viết liên quan

Câu hỏi thường gặp